X
تبلیغات
علوم تجربی راهنمایی - هوازدگی

علوم تجربی راهنمایی

علمی

هوازدگی

 

هوازدگی

 

هوازدگی:

تغییرات ناشی از تأثیر هوا بر سنگ را هوازدگی گویند.


هوازدگی فیزیكی:

فقط سنگ به قطعات كوچك تبدیل می شود ولی ساختار آن تغییر نمی كند.



الف: آب چگونه سنگ را متلاشی می كند؟ 
وقتی آب دردرزو شكاف سنگ ها نفوذ می كند بر اثر سرما منجمد می شود و به علت افزایش حجم( 9 درصد افزایش حجم ) فشار زیادی به سنگ وارد كرده و سنگ را متلاشی می كند.


ب: رشد بلور چگونه سنگ را متلاشی می كند؟
رشد بلورکانی های ثانویه دردرزو شكاف سنگ ها بخصوص در نواحی بیابانی موجب ایجاد فشار به سنگ ها شده وسنگ را متلاشی می كند.

ج: دما چگونه سنگ را متلاشی می كند؟
تغییرات دمای  شبانه روز موجب انبساط و انقباض ناگهانی سنگ شده و آن را متلاشی می كند.

د: گیاهان چگونه سنگ را متلاشی می كنند؟
ریشه گیاهان دردرزو شكاف سنگ ها نفوذ كرده و بر اثر رشد به سنگ فشار می آورد و آن را متلاشی می كند.


ه: جانوران حفار(مورچه- موریانه- موش و ...):

 با بالا آوردن ذرات زیرزمینی به سطح زمین آنها را در معرض آب و هوا قرار می دهند و دچار هوازدگی می شود.


و: انسان چگونه سنگ را متلاشی می كند؟
با عمل راهسازی- استخراچ معادن



هوازدگی شیمیایی :
در هوازدگی شیمیایی تركیب سنگ ها و نوع كانی ها تغییر می كنند و مواد جدیدی حاصل می شود.


آب به دو طریق موجب هوازدگی شیمیایی می شود.


الف: تركیب آب با بعضی كانی ها و ایجاد و واكنش شیمیایی موجب تخریب سنگ می شود.


ب: آب بسیاری مواد را در خود حل كرده و با همراه داشتن مقداری كربن دی اكسید خاصیت اسیدی پیدا كرده و قدرت انحلال شیمیایی آن بیش تر می شود.

اكسیژن چگونه موجب هوازدگی شیمیایی می شود؟
اكسیژن در مجاورت آب و گرما با كانی ها، باعث ایجاد واكنش شیمیایی شده و سنگ رامتلاشی می کند این نوع هوازدگی در مناطق گرم و مرطوب بیشتر صورت می گیرد.
اثر اكسیژن بر سنگ های آهن دار بسیار زیادتر از سایر سنگ ها می باشد.

 

جا به جا شدن مواد حاصل از هوازدگی بر اثر كشش زمین:
كشش زمین مواد حاصل از هوازدگی را در دامنه های شیب دار به سمت پایین می كشد این عمل در هنگام باران های سیل آسا بیش تر است.



زمین لغزه:

 حركت توده های بزرگ حاصل از عمل هوازدگی در دامنه های پرشیب به سمت پایین را زمین لغزه (جنبش تند)گویند.


 

خزش:

جنبش و حركت ذرات در دامنه كم شیب كه سبب جا به جا شدن مواد می شود را خزش(جنبش کند) گویند.

خاك:
از مخلوط شدن مواد حاصل از فرسایش سنگ ها با مواد حاصل از پوسیده شدن بدن جانداران خاك بوجود می آید.


ارزش خاك:

تمام گیاهان برای رشد و زنده ماندن به خاك احتیاج دارند.

لایه های تشكیل دهنده خاك را افق می گویند.
هرچه تعداد افق خاك بیش تر باشد خاك كاملتر است.
در قدیم بعضی مردم معتقد بودند كه خاك گوشت مرده است.
نظر شما در این مورد چیست؟

گیاخاك:

مواد حاصل از تجزیه بدن گیاهان را گیاخاك گویند معمولاً رنگ تیره دارد هر چه رنگ خاك تیره تر باشد گیاخاك آن بیش تر است.




نكته مهم : مهمترین ماده معدنی خاك ذرات رس است. زیرا ذرات رس مقدار مواد محلول مورد نیاز گیاهان را به خود جذب می كند مقدار رس باید در حد معینی باشد اگر بیش از حد باشد قابلیت نفوذ خاك كم می شود.

افق های خاك:


افق A :

لایه سطحی خاك است و به علت داشتن گیاخاك تیره است این لایه دارای این لایه دارای مقداری ماسه است اما مواد محلول وذرات رس آن توسط آب به افق B منتقل شده است.

افقB :

 در زیر افق A قرار دارد و گیاخاك ندارد یا بسیار کم دارد مواد محلول و رس آن زیاد است.

افقC :

مستقیما در روی سنگ های اصلی پوسته زمین قرار دارد و بیش تر ازقطعات سنگ هایی تشكیل شده که كمتر دچار هوازدگی شده اند.

خاك مناطق مختلف:
1- خاك كوهستان:

این خاك كم ضخامت است سنگ های تجزیه نشده زیاد دارد به علت شیب زیاد خاك كم تولید می شود.


2- خاك جنگل:

ضخامت كم دارد حاصلخیزی چندانی ندارد زیرا در آنجا بارندگی زیاد سبب شستشوی مواد محلول در خاك می شود این خاك برای كشاورزی مناسب نیست.


3- خاك علفزار:

حاصلخیز تر از خاك جنگل است لایه سطحی قطور و گیاخاك فراوان دارد.


4- خاك بیابان:

 غنی ترین خاك است و مواد محلول بسیار زیاد دارد اما به علت هوازدگی كم خاك بیابان نازك و به صورت تكه تكه است و مواد آلی چندانی ندارد.



حاصل خیزی خاك:
میزان توانایی خاك در پرورش گیاهان را حاصل خیزی خاك گویند.


املاح موجود در خاك:

شامل موادی هستند كه از تركیب آن ها با همدیگر مولكول های مواد آلی در گیاهان تولید می شود مهمترین آنها عبارتنداز: نیتروژن- پتاسیم- فسفر به مقدار زیاد و عناصر منیزیم- كلسیم- آهن- گوگرد- سدیم- مس به مقدار كم موجود است.

آب: مهمترین ماده ای است كه در خاك وجود دارد. آب سبب جابه جایی مواد مورد نیاز در سلول های گیاهی می شود و مواد دفعی را از آن ها دور می سازد.

 

تركیبات شیمایی خاك:

یعنی مشخص بودن اسیدی یا بازی خاك زیرا بعضی از گیاهان در محیط اسیدی و بعضی در محیط بازی بهتر رشد می كنند.

 

تجزیه كنندگان موجود درخاک: این جانداران موجب تجزیه بدن موجودات زنده و آزاد كردن مواد موجود در آنها جهت استفاده در گیاهان بعضی از تجزیه كننده ها مثل قارچ ها- باكتری ها 

 

 منبع:پایگاه جامع دانش آموزی -آموزش علوم تجربی دوم راهنمایی

+ نوشته شده در  بیست و هشتم بهمن 1386ساعت 11:5 بعد از ظهر  توسط علی اکبر محمدیان  |